วันที่กลางวัน กับกลางคืนยาวเท่ากัน
posted on 23 Sep 2008 21:09 by theend
เช้านี้ตื่นขึ้นมาแล้วรู้สึกสดชื่นกว่าทุกวัน อาจเพราะได้เห็นแสงแดดในยามเช้า หลังจากที่กรุงเทพฯตกอยู่ในช่วงมรสุมอยู่หลายสัปดาห์ นึกขึ้นได้วันนี้เป็นวันที่โลกตั้งฉากกับดวงอาทิตย์
ปรากฏการณ์นี้ เรียกว่าวันวิษุวัติ หรือ อีควีน๊อซ (Equinox) จะเกิดขึ้นทุกปี ปีละ2ครั้ง โดยจะทำให้ช่วงเวลากลางวันกับกลางคืนยาวเท่ากัน(เพิ่งรู้ว่าในแต่ละวันมืด-สว่างไม่เท่ากัน) นอกจากนี้ ยังเป็นโอกาสเหมาะที่จะวัดเส้นรอบวงของโลกด้วยไม้บรรทัดอันเดียว จากการสังเกตเงาของดวงอาทิตย์ หรือที่รู้จักกันในชื่อว่าวิธี อีราโตทีเนส
รายละเอียดในการวัดเส้นรอบวงของโลกนั้น ลองหาดูกันครับ เพราะขั้นตอนยุ่งยากและซับซ้อนเล็กน้อย แต่นั้นไม่สำคัญเท่ากับมีเรื่องทฤษฏีการคำนวณเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ซึ่งผมคนนึงละที่ขอบายไม่อยากรู้หรอกว่าโลกจะมีเอวขนาดเท่าไหร่
ว่าด้วยเรื่องกลางวันกลางคืน ความยาวของช่วงเวลากลางวัน-กลางคืนบนโลกไม่เท่ากัน แถมในแต่ละพื้นที่ก็ยังมีช่วงเวลากลางวัน-กลางคืนที่เปลี่ยนไปในแต่ละปี
บางประเทศในยุโรปมีช่วงเวลากลางวันยาวนานมาก โดยเฉพาะในยุโรปตอนเหนือที่แม้เวลาจะล่วงเลยไปถึง3-4ทุ่มแล้ว แต่ฟ้าก็ยังสลัวๆไม่มืดสักที บางแห่งยังมีแสงแดดอยู่เลย
ถ้าจะให้นึกภาพออกก็ต้องกล่าวถึงดินแดนพระอาทิตย์เที่ยวคืนในแถบประเทศสแกนดิเนเวียน ในเดือนมิถุนายนของทุกปี บริเวณดังกล่าวจะเห็นดวงอาทิตย์อยู่บนฟ้าตลอด 24 ชั่วโมง เห็นอยู่ขอบฟ้าทิศเหนือเวลา 24 นาฬิกา ที่นั่นจึงไม่มีเวลากลางคืนเลย ในทางกลับกันที่บริเวณเดียวกันนี้จะเป็นเวลากลางคืนเท่านั้นในเดือนธันวาคม
เรื่องดังกล่าวมีผลต่อฤดูกาล โดยในยุโรปช่วงท้ายของปีก่อนทมี่จะเปลี่ยนจากฤดูใบไม้ร่วงกลับสู่ฤดูหนาวจะมีการประกาศให้เลื่อนเวลาให้เร็วขึ้นไปอีก1ชม. คอบอลทั้งหลายคงพอจะทราบที่อยู่ดีๆเคยดูบอลช่วง4-5ทุ่มก็จะกลายเป็นตี1-2แทน จนกว่าจะเข้าสู่ช่วงฤดูร้อนที่เวลาจะถูกเลื่อนถอยกลับมาอีก1ชม. เป็นอย่างนี้ทุกๆปี
อนึ่ง ซีกโลกเหนือและซีกโลกใต้จะมีฤดูกาล และช่วงเวลากลางวัน-กลางคืนสลับกัน เพราะโลกมีแกนเอียง ทำให้ขั้วโลกเหนือหันเข้าหาดวงอาทิตย์ในเดือนมิถุนายน ในขณะเดียวกันขั้วโลกใต้ก็จะหันออกจากดวงอาทิตย์ ดังนั้น ในเดือนมิถุนายนประเทศในซีกโลกเหนือจะเป็นฤดูร้อน กลางวันจึงยาวกว่ากลางคืน ประเทศในซีกโลกใต้จะเป็นฤดูหนาว กลางวันสั้นกว่ากลางคืน
อ่านแล้วอาจจะงงๆ คงต้องขอตัวไปหาลูกโลกจำลองมาประกอบ
วันที่กลางวันกับกลางคืนยาวเท่ากัน